Göksenin Çakmak
goksenincakmak@gmail.com
İNANÇTAN TOPLUMA: DİN, AHLAK VE RAMAZAN'IN ANLAMI
17/03/2026 Din, insan ile insanüstü bir varlık arasındaki aşkın bir ilişkinin adıdır. Her dinin iki yönü vardır: inanç yönü ve sosyal rolü. İnanç dediğimizde, kişinin kendi istemiyle, duygusal ve düşünsel açıdan yalnızca kendine özgü eğilimi anlaşılır. Bunun denetimi mümkün değildir. Yani kişinin, inandığı dinle ilgili ibadet kurallarını yerine getirmesi söz konusudur. Örneğin; Müslümansa namaz kılması, oruç tutması; Hristiyansa kiliseye gitmesi ve ayinlere katılması gibi. Bu noktada kişi, kendini inandığı varlık uğruna sorumlu hisseder. Dinin sosyal rolüne geçtiğimizde ise, toplumdaki insanları ahlaki açıdan yönlendiren etik kurallar karşımıza çıkar. Örneğin, Müslümanlıkta sadaka, fitre ve zekât gibi iyilik ve paylaşımı amaçlayan davranış kalıpları vardır. Dolayısıyla bütün dinler, toplumları ideal davranışlara yönlendirir. Ahlak, din ve hukuk birbirini tamamlayan kurumlardır. Örneğin; hırsızlık ahlaki açıdan kötü, dini açıdan günah ve hukuki açıdan suçtur. Bu da dinlerin, toplumsal düzenin sağlanmasında önemli bir rol üstlendiğini gösterir. Dinlerin evrimi sosyolojik açıdan incelendiğinde, içinde bulundukları toplumların gelişimine paralel bir değişim gösterdikleri görülür. En ilkel toplumlar olan klanlar göçebe olarak yaşar, toplayıcılık ve avcılıkla geçinirlerdi. Bu toplumlarda canlı bitki ve hayvanlara tapınılır, bunlara “totem” denirdi. Toplumlar büyüdükçe “boy” yapısına dönüşmüş ve insanlar canlı varlıkların resimlerini vücutlarına çizmeye başlamışlardır. Daha sonra ekonomik zorunluluklar nedeniyle yerleşik hayata geçilmiş; tarım ve hayvancılık başlamış, mülkiyet olgusu ortaya çıkmıştır. İnanç biçimleri de değişmiş ve totemlerin ağaçtan ya da taştan yapılmış kopyaları olan “fetişler” ortaya çıkmıştır. Bu dönemde toplum yapısı “oz” ya da “aşiret” şeklinde adlandırılmıştır. Zamanla bu yapılar birleşmiş, en güçlü aşiretin merkez olduğu daha büyük toplumsal organizasyonlar oluşmuştur. Tarihte “site” olarak bilinen bu yapılar, Atina ve Roma gibi örneklerde görülür. Bu süreçte farklı inanç unsurlarının birleşmesiyle politeizm, yani çok tanrıcılık ortaya çıkmıştır. Her tanrının belirli bir görevi vardır: Afrodit güzellik tanrıçası, Eros ise aşk tanrısı olarak kabul edilmiştir. Toplumsal yapının daha da gelişmesiyle birlikte tek tanrılı (monoteist) dinler ortaya çıkmış ve toplumlar imparatorluk düzenine geçmiştir. Hristiyanlık da bu süreçte tarih sahnesinde yerini almıştır. Bu genel çerçeve içerisinde “Ramazan Ayı’na hoş geldi” diyebiliriz. Ramazan ayı, sadece iftar sofralarında yemek yemek için değil; aynı zamanda inanç, irade ve toplumsal birlikteliğin güçlendiği özel bir dönemdir. Ramazan, insanların iradelerini denetim altına aldıkları bir aydır. Oruç tutmanın anlamı temelde ahlakidir. İnsanın kendine verdiği sözü ne kadar tutabildiği bu süreçte ortaya çıkar. İslam dininin rasyonel ilkeleri de büyük ölçüde toplumsal düzeni sağlamaya yöneliktir. Cami, insanların bir araya gelerek iletişim kurduğu bir mekândır. Abdest temizliktir; namaz, bedenin hareketliliğini sağlayan bir ibadettir. Fitre ve zekât yardımlaşmayı ifade eder. Hac ve umre ise dünyanın farklı yerlerinden Müslümanların bir araya gelerek birlik oluşturduğu evrensel ibadetlerdir. Bütün bunlar birlikte değerlendirildiğinde, İslam dininin insanı ahlaki ve toplumsal açıdan olgunlaştırmayı hedefleyen bir inanç sistemi olduğu anlaşılır. Bu nedenle genel anlamda bir insan Müslümansa, ahlaklı olması gerektiği kabul edilir. Sonuç olarak din olgusunun, hem inanç hem de davranış biçimi açısından tutarlı olması gerektiğini unutmamak gerekir. Din, yalnızca bireysel bir inanç değil, aynı zamanda toplumsal düzeni ve insanın ahlaki gelişimini destekleyen bütüncül bir yapıdır. |
|
|
Yorumlar |
| Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın |
Yazarın diğer yazıları |
| ZAMANIN İÇİNDE İNSAN KALMAK - 27/12/2025 |
| Değişim kaçınılmaz; fakat adalet zedelenmiş, insan yalnızlaşmış, dünya sertleşmiş durumda. Bütün bu karmaşanın içinde asıl mesele, zamanın ve gücün baskısına rağmen insan kalabilmektir. |
| AHLAK, ETİK VE İNSAN OLMAK ÜZERİNE - 15/10/2025 |
| AHLAK, ETİK VE İNSAN OLMAK ÜZERİNE - Göksenin Çakmak - 15.10.2025 |
| DEĞERLERİN ÇÖKÜŞÜNDEN YAŞAMIN ANLAMINA: TOPLUMSAL VE BİREYSEL BİR UYANIŞ ÇAĞRISI - 14/09/2025 |
| DEĞERLERİN ÇÖKÜŞÜNDEN YAŞAMIN ANLAMINA: TOPLUMSAL VE BİREYSEL BİR UYANIŞ ÇAĞRISI - Göksenin Çakmak 14/9/2025 |
| SÖMÜRÜ VE HAKSIZLIK DÜZENİNDEYİZ - 08/05/2025 |
| SÖMÜRÜ VE HAKSIZLIK DÜZENİNDEYİZ - Göksenin Çakmak 7/5/25 |
| KRALLAR SOYTARILARI SEVERLER - 19/04/2025 |
| KRALLAR SOYTARILARI SEVERLER - Göksenin Çakmak - 19/4/2025 |
| YARALI HAYVAN SALDIRGANDIR - 25/03/2025 |
| YARALI HAYVAN SALDIRGANDIR - Göksenin Çakmak - 25/3/2025 |
| SON GELİŞMELERİ ELE ALALIM - 19/03/2025 |
| SON GELİŞMELERİ ELE ALALIM - Göksenin Çakmak - 19/3/2025 |
| HALKA RAĞMEN HALK İÇİN OLUNMAZ - 05/03/2025 |
| HALKA RAĞMEN HALK İÇİN OLUNMAZ - Göksenin Çakmak 5/3/2024 |
| DOSTLUKLARLA YAŞIYORUM - 04/10/2024 |
| Göksenin Çakmak - DOSTLUKLARLA YAŞIYORUM 4/10/2024 |
 Devamı |
|
|
| Ahmet Eren Özen | |
| BÜLBÜLÜN ÇİLESİ YANMAKMIŞ GÜLE | |
|
|
| Ayhan Bahattin Tuğsuz | |
| BÂİS-İ ŞEKVA BİZE HÜZN-İ UMUMİDİR KEMÂAAL! | |
|
|
| Bülent Selçuk | |
| ARAP SAÇINA DÖNEN SIĞINMACI POLİTİKASI | |
|
|
|
| Göksenin Çakmak | |
| İNANÇTAN TOPLUMA: DİN, AHLAK VE RAMAZAN'IN ANLAMI | |
|
|
| Haldun Çıray | |
| CENNETTİN KAPISI | |
|
|
| H. Zeki Sungur | |
| GÜLLÜK, GÜLİSTANLIK BİR TÜRKİYE (!) | |
|
|
| Metin Cansız | |
| TÜRK TARİHİNİ ÖĞRETMELİYİZ | |
|
|
| Prof. Dr. Coşkun Küçüközmen | |
| ACİL SERVİSTEKİ EKONOMİYE OVP YOĞUN BAKIM OLACAK | |
|
|
| Prof. Dr. İbrahim Attila Acar | |
| TÜRKİYE CUMHURİYETİ 100 YAŞINDA | |
|
|
| Umut Tutcu | |
| SURİYE'DE NELER OLUYOR? | |
